Behoorlijk ondernemingsbestuur: lessen uit de boekhoudschandalen

Sinds de Enron-affaire en de daarop volgende ‘boekhoudschandalen’ staat corporate governance volop in de belangstelling. Na de verbijstering over de enorme schaal waarop de afgelopen jaren door gerenommeerde bedrijven met de boeken is geknoeid, is nu de vraag hoe dergelijke schandalen in de toekomst voorkomen kunnen worden. Inmiddels is wel duidelijk geworden dat het niet alleen gaat om frauduleuze boekhoudingen, maar ook om frauduleus gedrag van alle betrokkenen bij deze affaires. In de gehele keten heeft bijna elke bekende mogelijkheid tot controle op het ondernemingsgedrag het laten afweten. Hier was geen sprake van een paar rotte appels, maar van het slecht functioneren van het totale systeem en het falen van een groot aantal betrokken partijen. De belangrijkste oorzaak is de mentaliteit van ongekende hebzucht geweest, die zo kenmerkend was voor de periode van de ongekende koersstijgingen van de laatste jaren. Ook bij ‘ons eigen’ Ahold is wel degelijk sprake geweest van fraude, vergelijkbaar met die bij Enron en WorldCom. De overeenkomsten worden aan de hand van een checklist van tien punten duidelijk. Vervolgens worden een drietal manieren besproken om het vertrouwen van de beleggers weer te herstellen: strengere wetgeving, goede gedragsregels en beter toezicht. Ten slotte de belangrijkste les uit de boekhoudschandalen: maak een eind aan de veel te hoge beloningen van het topmanagement.