De energieke leider vaart de gulden middenweg

Een energieke leider. Hoe ziet die eruit? Volgens Leo van de Voort, samen met Karin van der Velde auteur van het onlangs verschenen Vensters op energieversterkend leiden, kunnen energieke leiders totaal verschillend van karakter zijn, maar voldoen ze wel aan enkele belangrijke kenmerken. Neem als voorbeeld uit het boek Boris Hololtcheff, CEO van Tenzinger, een IT-bedrijf dat software en intelligente applicaties maakt voor de zorgsector, waaronder een elektronisch patiëntendossier voor de ouderen- en gehandicaptenzorg. ‘Artificial Intelligence stond tien jaar geleden nog in de kinderschoenen, maar is booming business. En Boris heeft dat destijds goed gezien’, legt Van de Voort uit. ‘Ik vind hem een energieke leider, omdat hij een goede strategie (‘richten’) combineert met oog hebben voor zijn medewerkers (‘verrichten’). Hij houdt van humor en loopt graag op de werkvloer rond. Iets waar hij daadwerkelijk tijd voor vrij maakt. Bijzonder is dat hij niks aan zijn medewerkers oplegt en als hij dat wel doet, dan gaat dat energiek subtiel – richtinggevend, met ruimte.’

Richtinggevend

Een ander voorbeeld dat in het boek wordt besproken is de werkwijze van Lidy Hartemink, topvrouw bij de Zorggroep Almere, die toevallig bij Tenzinger in de Raad van Advies zit. ‘Zij is een heel ander type, meer een echte baas waar alle lijntjes samenkomen en veel meer uitgesproken dan Boris, maar is niet bruusk. Ik vind het mooi dat zij in de verpleging heeft gezeten en van de hoed en de rand weet hoe het er in deze sector aan toegaat. Ze gaat er veel op uit voor werkbezoeken, en om te leren van andere organisaties en is als het ware de vleesgeworden zorginstelling geworden – betrokken, richtinggevend.’

"Geld is nodig, maar je moet wel medewerkers, maatschappij en stakeholders goed bedienen"

Volgens Van de Voort ontbreekt het bij veel organisaties en bedrijven aan energieke leiders. ‘Ik wil niet zeggen dat men zijn best niet doet, maar er is in zijn algemeenheid zeker ruimte voor verbetering. Om een energieke leider te zijn, is het belangrijk dat je enerzijds een sterke menselijke kant hebt en bereid bent tot stevige zelfreflectie en anderzijds de kasstromen in de gaten houdt en een goede zakelijke strategie hanteert. Een energieke leider vaart hier dus als het ware een gulden middenweg.’ Met name in de publieke sector is geld geen populair onderwerp meent hij, terwijl het hebben van een financieel gezonde organisatie wel essentieel is. ‘Er wordt vaak een beetje gekscherend over aandeelhouders gedaan, maar laten we wel wezen, als je bedrijf niet gezond is lopen ze weg en dan heb je natuurlijk wel een serieus probleem. Geld is dus absoluut nodig, maar aan de andere kant moet je daarbij wel je medewerkers, de maatschappij en andere stakeholders goed weten te bedienen.’

Terreur van de agenda

Grote valkuil voor leiders zijn de beruchte werkgroepen, memo’s, protocollen en stappenplannen. ‘De dynamiek in een organisatie vang je niet in een nota of stappenplan. En als je alles laat vastleggen, mis je waar het écht om gaat kwaliteit en intensiteit van actuele energie. Het is goed om een concreet doel voor ogen te hebben, maar een energieke leider is altijd flexibel.’ Ook de terreur van de agenda hekelt Van de Voort. ‘Als je niet oppast zit je als bestuurder zo van 08:00 tot 17:00 te vergaderen. Het is goed om ruimte in je agenda te houden om jezelf te laten inspireren. Misschien denken sommige leiders ‘zonde van mijn tijd’, maar loop eens rond op de werkvloer. Je weet op die manier niet alleen beter wat er speelt, maar je doet ook nieuwe ideeën op. Zo heeft Tenzinger een nieuw AI-bedrijf opgezet en dat loopt als een speer. Ook dat is energiek leidinggeven: je hebt een antenne voor nieuwigheden en durft vanuit het niets dingen te laten gebeuren zonder dat het iets anders zoals het moederbedrijf aantast.’ Nieuwsgierig geworden? Vensters op energieversterkend leiden verscheen in mei en is hier te koop. Leo van de Voort studeerde Nederlandse taal- en letterkunde (Nijmegen), Rechten (Utrecht) en Bedrijfskunde (MBA, Rotterdam). Hij is auteur van meerdere boeken, strateeg en partner bij Fuel for living strategies en consultant.